Alienum phaedrum torquatos nec eu, vis detraxit periculis ex, nihil expetendis in mei. Mei an pericula euripidis, hinc partem.
 

นักวิทย์ประสบความสำเร็จสร้างเอ็มบริโอมนุษย์-แกะ

นักวิทย์ประสบความสำเร็จสร้างเอ็มบริโอมนุษย์-แกะ

ในประเทศสหรัฐอเมริกามีบุคคลลงชื่อรอเข้ารับการปลูกถ่ายอวัยวะจากผู้บริจาคเพิ่มขึ้น 6 รายในทุกๆหนึ่งชั่วโมงและมีผู้เสียชีวิตจากการรอคอยนี้ 22 รายต่อวัน  แค่การปลูกถ่ายหัวใจในตอนนี้ก็มีผู้ป่วยรอต่อคิวมากกว่า 100,000 รายซึ่งมีเพียง 2,000 รายเท่านั้นที่ได้รับหัวใจดวงใหม่ไปใช้งาน

สถานการณ์อันเลวร้ายนี้ผลักดันให้นักวิทยาศาสตร์และทีมแพทย์เร่งค้นหาวิธีการใหม่ๆให้ผู้ป่วยได้รับอวัยวะทดแทนโดยเร็วที่สุดและได้รับผลข้างเคียงจากการที่ร่างกายต่อต้านอวัยวะที่ได้รับน้อยที่สุด

หนึ่งในหนทางนั้นคือการใช้เซลล์ต้นกำเนิดของผู้ป่วยมาสร้างเป็นอวัยวะใหม่

ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์สามารถตัดต่อยีนเพื่อย้อนวัยเซลล์ที่โตเต็มที่ให้กลับไปมีคุณสมบัติของเซลล์ต้นกำเนิดอีกครั้งก่อนที่จะเหนี่ยวนำให้มันเจริญไปเป็นอวัยวะหรือเนื้อเยื่ออื่นๆตามที่ต้องการ

เซลล์ต้นกำเนิดประเภทนี้เรียกว่า Pluripotent stem cell หรือ PSC

แต่ในทางปฏิบัติ การสร้างอวัยวะใหม่ขึ้นมาทั้งชิ้นต้องสร้างสภาวะที่เหมาะสมให้เซลล์ต้นกำเนิดเจริญเป็นโครงสร้างอันสลับซับซ้อน นักวิทยาศาสตร์จึงใช้สัตว์ที่มีระบบการทำงานและขนาดอวัยวะใกล้เคียงกับมนุษย์ในการสร้างอวัยวะดังกล่าว

ในงานประชุมวิชาการประจำปีของสมาคมความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์อเมริกัน (American Association for the Advancement of Science) ณ เมืองออสตินรัฐเท็กซัสเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ.  2018 ทีมนักวิทยาศาสตร์นำโดยปาโบลรอสส์ (Pablo Ross) จากมหาวิทยาแคลิฟอร์เนียเดวิส (University of California, Davis) ประกาศว่าสามารถสร้างเอ็มบริโอแกะที่มีเซลล์มนุษย์ปะปนอยู่สัดส่วนหนึ่งในหมื่นเซลล์ได้สำเร็จ

ทีมนักวิทยาศาสตร์ใช้เทคนิคการตัดแต่งพันธุกรรมทำให้เอ็มบริโอแกะไม่สามารถสร้างตับอ่อนขึ้นมาได้ จากนั้นก็นำ PSC จากมนุษย์ใส่เข้าไปทดแทนปรากฏว่าเซลล์เหล่านี้สามารถอยู่ร่วมกันได้เป็นอย่างดี

ที่ทำเช่นนี้ก็เพื่อจะดูว่าเซลล์มนุษย์จะเปลี่ยนไปเป็นอวัยวะที่เอ็มบริโอขาดหายไปได้รึเปล่า ความมุ่งหวังปลายทางคือนักวิจัยต้องการเห็นแกะที่มีตับอ่อนของมนุษย์!

เอ็มบริโอลูกผสมมนุษย์-แกะนี้เจริญอยู่ในห้องแล็บนาน 7 วันก่อนที่นักวิจัยจะนำไปฝากไว้ที่แม่แกะอุ้มบุญ เมื่อมั่นใจแล้วว่าเซลล์จากมนุษย์เริ่มเปลี่ยนแปลงไปเป็นอวัยวะทดแทนได้จริงพวกเขาก็ตัดสินใจยุติการตั้งครรภ์เมื่อเอ็มบริโอมีอายุครบ 28 วัน

กระบวนการเดียวกันนี้เคยใช้กับหมูได้สำเร็จมาแล้ว แต่ที่นักวิทยาศาสตร์หันมาสนใจแกะเนื่องจากเอ็มบริโอของสัตว์สายพันธุ์นี้สร้างง่ายกว่าหมูทำให้ใช้จำนวนเอ็มบริโอน้อยก็มีโอกาสสำเร็จ ปาโบลรายงานว่าถ้าเป็นหมูพวกเขาต้องใช้ 50 เอ็มบริโอในการปลูกถ่ายครั้งเดียวแต่ในแกะใช้เพียง 4 เอ็มบริโอเท่านั้น ทว่าการวิจัยในหมูก็ยังคงดำเนินต่อไปเนื่องจากหมูนั้นผลิตลูกออกมามากกว่าแกะทำให้ช่วยลดปริมาณการใช้สัตว์ทดลองลงไปได้

ฮิโระ นากะอุชิ (Hiro Nakauchi) หนึ่งในสมาชิกทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดให้สัมภาษณ์เพิ่มเติมว่าขั้นตอนถัดไปคือการเลี้ยงดูเอ็มบริโอให้อยู่รอดได้ 70 วันแม้ว่าจะต้องขออนุญาตจากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยในสัตว์ทดลองเพิ่มเติมก็ตาม

เมื่ออ่านมาถึงตรงนี้หลายคนอาจจะนึกถึงไคเมียร่า (Chimera) จากตำนานเทพปกรณัมกรีกที่เกิดจากสัตว์ร้ายสามชนิดรวมร่างกันโดยหัวเป็นสิงโต กลางลำตัวมีหัวของแพะงอกออกมา และหางเป็นงู

คำถามคือ นักวิทยาศาสตร์กำลังพยายามสร้างไคเมียร่าที่มีรูปร่างเป็นแกะแต่มีจิตใจเป็นมนุษย์ขึ้นมาอยู่หรือไม่?

ปาโบลกล่าวว่าเขาเองก็กังวลต่อความท้าทายจริยธรรมนี้อยู่เช่นกัน ทั้งยืนยันว่าเขาและลูกทีมจะเฝ้าติดตามการเจริญของเอ็มบริโอลูกผสมนี้อย่างใกล้ชิด“หากผลการทดลองชี้ชัดว่าเซลล์ทั้งหมดของมนุษย์พัฒนาไปเป็นสมองในร่างสัตว์ทดลองเราจะยับยั้งการดำเนินการต่อทันที”

ส่วนฮิโระมองโลกในแง่ดีกว่านั้นเขากล่าวว่าเซลล์มนุษย์มีอยู่ในเอ็มบริโอสัตว์เป็นสัดส่วนที่น้อยมากมันจะไม่เกิดเป็นหมูหน้าคนหรือหมูสมองคนขึ้นมาได้ ผลงานวิจัยที่ตีพิมพ์ออกมาอีกหลายชิ้นยืนยันว่าพวกเขาสามารถสั่งการให้เซลล์เจริญไปเป็นอวัยวะที่ต้องการได้จริงๆ

“วิธีการเหล่านี้สุ่มเสี่ยงที่จะทำให้เกิดข้อขัดแย้งโต้เถียงกันและไม่มีวิธีปฏิบัติใดสมบูรณ์แบบแต่มันคือความหวังสำหรับผู้ที่กำลังนอนรอความตายเราต้องสำรวจทางเลือกที่เป็นไปได้ทุกทางเพื่อส่งมอบอวัยวะให้แก่ผู้คนที่ต้องการ”

ปาโบลกล่าวปิดท้าย

บทความโดย  อาจวรงค์ จันทมาศ

ที่มา

https://aaas.confex.com/aaas/2018/meetingapp.cgi/Paper/20877

https://www.theguardian.com/science/2018/feb/17/breakthrough-as-scientists-grow-sheep-embryos-containing-human-cells

https://news.nationalgeographic.com/2018/02/sheep-human-hybrids-chimeras-crispr-organ-transplant-health-science/

Date

มีนาคม 6, 2018

Category

STEM NEWS